Het wordt hier niks, vandaag

Je hebt zo van die momenten. Je komt ergens binnen en je weet meteen: dit wordt niks. De munt valt naar de verkeerde kant. Je bekijkt de rest van de tijd het gezelschap door een zwarte bril. Je kan het niet opbrengen om alsnog een actieve en positieve bijdrage te leveren. Je probeert het misschien even, maar het lukt niet. Je zit de tijd gewoon uit.

Ik kom binnen op een gezellig samenzijn van de Limburgse Alleenstaanden Vereniging LAVA. Als je je bij het woord LAVA een bruisend hete borreling voorstelt: think again. Laat er maar wat tijd overheen gaan en laat het flink afkoelen. Het gezelschap is een grijze massa, oud rimpelig en kwabbig gestold. Ik zie op het eerste zicht niemand in acute ademnood, toch is het een geruststelling dat er aan de ingang een AED toestel hangt. Het is hier geen koffietafel ter gelegenheid van een overlijden, het gaat er hier echt wel wat vrolijker aan toe, daarover dadelijk meer. Toch zijn er heel wat ingrediënten van een koffietafel: de geur van koffie, de accorderende sfeer en een panorama oude mensen dat je ook op een begrafenis ziet.

Met mijn 56 jaar ben ik zeker de jongste van het gezelschap. Te oud voor de JAG, die andere alleenstaandenvereniging. Te jong voor LAVA. Er zaten minstens 200 mannen en vrouwen in de zaal. Ongetwijfeld hoor ik bij de kleine minderheid van nog niet gepensioneerden. Dit is echt een bejaardenclub. Voel ik me hier thuis? NEEEEEE! Dat wist ik al van de eerste seconde. Toegegeven: ik ben met andere verwachtingen binnen gestapt. Ik voel me sportief, creatief, beroepsactief. Ik ben op zoek naar een boeiende partner, die enige ambitie nog niet opgegeven heeft. Zit die vrouw in deze zaal? Neen, al na één oogopslag heb ik het gevoel dat ik aan het verkeerde adres ben. Mijn goesting om gesprekken te voeren, kennis te maken en nieuwsgierig te zijn, verdwijnt als sneeuw voor de zon.

Het is de LAVA-nieuwjaarsbijeenkomst voor heel de provincie. Dus extra feestelijk met een glaasje bubbels bij het binnenkomen, of sju donrans voor wie het zonder alcohol wil. En een warm welkom van de voorzitster aan de ingang, die me als nieuw herkent. Ze vlooit de lijst uit, ja hoor, ik ben correct ingeschreven. New boy in town, kun je wel zeggen. Nieuw in de club – ze hoopt dat ik regelmatig naar de activiteiten zal komen. Ik mag een plekje zoeken; gelukkig herken ik Ann die me hier niet verwacht had, maar waar ik een babbeltje mee kan slaan. Koffie en vlaai voor iedereen. Meer zelfs: een GRATIS stuk vlaai voor de leden. Je krijgt dus iets in ruil voor het lidgeld. Dat is niet eens zo hoog trouwens, maar toch weer een aantal koffies minder die je kan drinken op café.

Vooral de dames klitten erg samen. Verbonden door de hoop die ze opgeborgen hebben. Bij het bakje troost en een zoete zonde zoeken ze steun bij elkaar. Wat samenzweerderig zitten ze bij elkaar, met een snelle waarschuwende blik als iemand anders nadert. Waar hebben ze het over? Ik stel me voor dat ze dat niveau van vertrouwelijkheid bereikt hebben om elkaar schaamteloos tips te geven over hoe een kunstgebit het beste op zijn plaats blijft. En dat Teena Lady echt wel een aanrader is voor het dagelijkse comfort: het redt je zelfs bij een fikse niesbui. Ongetwijfeld zijn kledingtips nooit ver weg. Welke cache-ventre is zo’n beetje in tegenwoordig? Net als bij een cache-pot dient de verpakking vooral om een wat onelegant onderliggend geheel te verbergen en op te leuken.

Ook de mannen doen wat babbels onder elkaar. Niet dat ze zich figuurlijk bloot geven, zo zit een man niet in elkaar. Ik zie ze elkaar nog niet meteen vragen hoe lang op voorhand je de Viagra best inneemt. Ze houden hun ouderdomskwaaltjes voor zich en maken er het beste van. Ook weinig gepraat over auto’s of voetbal; dat is voor de jeugd. Wat weetjes uit Het Belang. ‘Ja hoor, heb ik ook gelezen, het is me toch wat tegenwoordig. Nee, is die kerel dood? Veertien dagen geleden nog gezien. Hij was nog een jaar jonger dan ik.’ Verder wat tips voor doe-het-zelvers: ‘Dat kan je fiksen met duct tape’ en wat tips voor mooie uitstappen. Een aantal gunt zich een Duvel – het is zon(dig)dag. Ach, als dat nog niet meer mag. Een sportieve lijn is niet meer voor ons weggelegd. Dus laat maar los, geniet met mate, en vooral: met maten.

Daten is hier niet aan de orde. Het zou zelfs onfatsoenlijk zijn: we zijn hier ALLEENSTAANDEN, mijnheer. Dit is een club voor ons en het moet zo blijven. Deze mensen hebben het zoeken naar een partner opgegeven. Ze schurken nog wat tegen elkaar aan om de eenzaamheid te doorbreken. Geen nieuwsgierig kennismaken met derden, gewoon wat bijkletsen bij de mensen die je al kent van vorige activiteiten. Want laten we wel wezen, dit is een actieve vereniging. Wekelijks een wandeling of fietstocht met 100 % garantie dat er halfweg ergens gestopt wordt in een café voor een tas koffie – of een pint voor de liefhebbers. Wekelijks een praatcafé, dansles, kookworkshop, enz. Als je bezigheidstherapie zoekt voor jong bejaarden en de leegte wil vullen met wat simpele dingen des levens, dan ben je hier aan het juiste adres. Tenminste als je je overdag kan vrij maken, want de meeste activiteiten gaan tijdens de werkuren door. Pech voor mij dus.

Uit gesprekken blijkt dat sommigen hier al jaren een koppel vormen, en zich dus in theorie al lang boven de status van alleenstaande verheven hebben. Maar blijkbaar: eens thuis in deze club, altijd thuis. Ze blijven naar de LAVA-activiteiten komen, omwille van de vriendschappen en om een luisterend oor te vinden en te bieden. De activiteiten blijven ritme geven aan hun leven. Ach, blijven we niet allemaal in de grond alleenstaand, al heb je iemand gevonden die zich jouw partner noemt? Bovendien: LAVA schat de menselijke behoefte aan koffie correct in en brengt verlossing bij elke activiteit. Cafeïne-verhoging van de hartslag, als surrogaat voor echte opwinding en passie. Het meest creatieve dat deze mensen ooit zullen doen, is ongetwijfeld iets als een cursus bloemschikken volgen.

Hoogtepunt van het jaar: een reis. Ik zie ze al drummen. Samen in de bus. Bezienswaardigheid. Allen eruit, allen klikklik met de GSM, moeizaam turend op het voor zich gehouden schermpje. Geen topfoto, maar wel bewijs dat je er bij was. Dat je dat land of die stad ‘gedaan’ hebt, als het ware als een ontdekkingsreiziger die een opdracht volbrengt. Een extra vinkje op jouw reislijst. Allen weer de bus in. Op naar het volgende. ‘Wat hebben we allemaal veel gezien op die korte tijd. En schoon dat het was. Maar vermoeiend. Altijd weer die trappen omhoog om opnieuw de bus in de klimmen. We zijn niet meer van de jongsten. De gids moet ook machtig interessant geweest zijn, maar ik hoorde hem niet zo goed… En elke dag koffie bij het ontbijt en nog eens koffie om vier uur, want dat kan toch deugd doen.’

Ik zie vooral tristesse – de vrolijkheid heeft geen vat op mij. Inderdaad: de aanwezigen zitten geen potje te janken. Het is bij momenten een vrolijke boel hoor, en er wordt wel wat gelachen. We doorbreken hier even de eenzaamheid en zorgen samen voor wat inhoudsloze vrolijkheid. Als mensen elkaar begroeten is het als ouwe rakkers onder elkaar. Herinneringen ophalen. Vorige week maakten we samen nog dat fietstochtje – waar was dat ook alweer? Lekkere koffie toen trouwens, met zelfs twee gratis koekjes. En ja hoor: ook deze week leven we nog altijd, dus driewerf hoera. Weer een week langer partners-in-crime. Weer een week overleefd op deze aardkloot, waardoor we ergens toch wel helden zijn. We hebben het maar weer gedaan, die hele week. Wat precies maakt niet uit. We zijn bij de overlevende winnaars. Still alive and kicking, en dat alleen al is voldoende als bron voor vermaak. Met een gepaste dosis cafeïne als smeerolie.

De dames die toevallig bij mij aan tafel zitten, roeren in hun koffie, die sterk en warm is. Zelf zijn ze niet erg toeschietelijk. In het beste geval voelen ze aan dat het gewoon mijn moment niet is. In het middelste geval voelen ze aan dat we geen goede match zouden zijn. In het slechtste en meest waarschijnlijke geval hebben ze geen zin meer in een nieuwe teleurstelling en gaan ze me zeker niet actief vragen stellen. Het hoogste genot is iemand die met hen praat. Waarover is van minder belang. Als het maar fatsoenlijk is, iemand die hen verrast en aan het lachen maakt. Freule op leeftijd wacht op ridder. Er mogen wat kosten aan zijn, aan die ridder: gebrek aan paard (snelle Mercedes is dat tegenwoordig) en harnas (maatpak zal dat nu zijn) is geen bezwaar. Doel: geen partner maar een tijdelijke entertainer.

Dan komt het allemaal als een boemerang naar mij terug. Ik voel dat ik hen te veel op één hoop gooi en negatief bekijk. Waarom zou er in deze mensen geen creativiteit en drive meer zitten? Ik liet me hierboven gaan in schilderachtige bewoordingen. Minachtende projecties die meer zeggen over mijzelf dan over deze mensen. En wellicht hebben ze groot gelijk. Wie ben ik om hun het recht op gezelschap te ontzeggen? Ze zitten in een andere levensfase. Geniet van het leven, van de simpele dingen. Daar ben ik wat te weinig mee bezig, in mijn immer rusteloze en doelgerichte bezigheden. Ik zou het meer moeten doen, toegegeven, maar voor hen is het hoofdzaak, hun levensvervulling. De balans ligt bij mij zo anders dat ik geen aansluiting vind. Mijn ambitie reikt een tikje verder dan wat ik deze mensen toedicht, terecht of onterecht. En ik voel dat die andere focus mij verhindert om me in dit gezelschap van onbekenden te smijten.

Neen, ik ben geen gezelligheidsmens. Een entertainer ben ik zelden en zeker niet tussen een massa grijze onbekenden. Ik ben niet op mijn best in zo’n grote groep. De gezochte vrolijke ridderlijkheid kan ik vandaag niet opbrengen. Hoewel ik me wel galant naar de toog begeef om hun bestelling op te halen en voor hen neer te poten. De gesprekken schieten niet erg op. Weinig antwoorden. En weinig geïnteresseerde vragen naar mij toe.

Ik straal het ongetwijfeld uit. Ik ben hier niet thuis.  Ik blijf dan ook niet lang. Voor u nog koffie? Neen, dank u wel.